Kiedy wykorzystuje się rezonans magnetyczny?

Badanie rezonansem magnetycznym jest wykorzystywane w wielu przypadkach, gdyż jest to badanie, które potrafi wskazać występujący stan chorobowy z dużą dokładnością. W MRI można zobaczyć różnicę pomiędzy zdrowymi i uszkodzonymi tkankami. Rezonans magnetyczny wykorzystuje się m.in. w badaniach mózgu, brzucha, serca, stawów, czy nawet naczyń krwionośnych. Można go wykonać np. w klinice REX MEDICA oferującej usługi z zakresu diagnostyki obrazowej. Na miejscu można również przeprowadzić konsultacje ze specjalistami oraz zrobić inne badania m.in. USG. 

Jak wygląda badanie rezonansem magnetycznym?

Dzięki badaniu rezonansem magnetycznym (inaczej MRI) uzyskuje się szczegółowy obraz tkanek oraz narządów, które znajdują się w ludzkim ciele. Badanie polega na umieszczeniu wcześniej przygotowanego pacjenta wewnątrz urządzenia w trakcie tuby, która ma otwory po obu stronach. Przy wykorzystaniu pola magnetycznego oraz fal radiowych tworzy się obraz, dzięki któremu zostaje zlokalizowany problem. Badanie jest bezbolesne, a pole elektromagnetyczne nie jest szkodliwe. Sesja zazwyczaj składa się z kilku serii. Całość trwa zwykle od 10 do 45 minut w zależności od tego, który obszar zostaje poddany badaniu. Pacjent jest w stałym kontakcie z lekarzem. W trakcie badania obszar, w którym wykonuje się diagnostykę zwykle staje się cieplejszy.  

Czy do badania trzeba się wcześniej przygotować?

Przed badaniem rezonansem magnetycznym warto wiedzieć o kilku kwestiach. Po pierwsze należy dostarczyć aktualne wyniki badań laboratoryjnych tj. kreatyniny. Na pewno należy poinformować lekarza w przypadku:

1. problemów zdrowotnych
2. występujących alergii
3. przebytych operacjach 
4. możliwości ciąży
5. implantach występujących w ciele
6. urządzeniach w ciele takich jak rozruszniki serca

W przypadku tych ostatnich warto wiedzieć, że pole magnetyczne może spowodować zakłócenia w ich działaniu.

Co jeszcze warto wiedzieć przed badaniem?

Poza powyższymi należy pamiętać, że wszelka biżuteria musi zostać ściągnięta do badania, a odzież powinna być wygodna i luźna. Badanie może być wykonane z kontrastem i bez kontrastu. W przypadku tego pierwszego należy być na czczo minimum 6 godzin. Przed badaniem każdy pacjent musi wypełnić stosowny formularz przesiewowy, w którym zadane są m.in. pytania o kwestie, które mogą zakłócać pracę urządzenia albo być zagrożeniem dla zdrowia. Są to m.in. pytania o posiadanie rozruszników serca, implantów, pomp leków np. insulinowej, metalowe klipsy naczyniowe, czy implanty ortopedyczne. Po badaniu lekarz specjalista, w tym wypadku radiolog przygotowuje opis obrazów, które powstały w trakcie badania. Jeżeli wszystko jest w porządku, a badania nie trzeba powtórzyć po przygotowaniu opisu zostaje on wydany pacjentowi. 

Rozwój rezonansu magnetycznego

Zjawisko rezonansu magnetycznego zostało odkryte w 1946 roku, przez dwóch wybitnych amerykańskich fizyków: Felixa Blocha oraz Edwarda Millsa Purcella. Sześć lat później otrzymali oni za to odkrycie nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Pierwszy obraz z wykorzystaniem tego zjawiska udało się uzyskać na początku lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku.

Od tamtej pory stopniowo poprawia się jakość otrzymywanego obrazu oraz skraca się czas potrzebny na wykonanie badania. W 1988 roku w Stanach Zjednoczonych opracowano technikę angiografii wykonywanej za pomocą rezonansu magnetycznego. Pozwoliło to na uwidocznienie przepływu krwi, bez konieczności podawania pacjentowi środka cieniującego.

Współczesne urządzenia

Obecnie powszechnie stosowane aparaty do badań metodą rezonansu magnetycznego, mają najczęściej kształt sporych rozmiarów tunelu. Tunel ten ma kształt cylindra i jest otoczony mocnym elektromagnesem. Przed badaniem pacjent zostaje ułożony na specjalnym stole, który wjeżdża do wnętrza tunelu. W trakcie badania niestety urządzenie generuje dość intensywny hałas. Dlatego pacjent powinien mieć uszach specjalne słuchawki.

Niektóre pracownie są wyposażone w aparaty, które określa się mianem systemów otwartych. Różnica między nimi a standardowymi urządzeniami polega na tym, że magnes w nich umieszczony nie otacza pacjenta. Aparaty tego typu są wykorzystywane między innymi, gdy zaistnieje potrzeba wykonania badania u pacjenta odczuwającego lęk w zamkniętych przestrzeniach.

W standardowym rezonansie magnetycznym otwór tunelu ma średnice sześćdziesięciu centymetrów. Taka konstrukcja niestety czasami uniemożliwia wykonania badań u osób otyłych. W takiej sytuacji konieczne jest znalezienie placówki, która może wykonać badanie rezonansem o większej średnicy skanera. Na szczęcie obecnie nie stanowi to już takiego problemu jak jeszcze kilka lat temu, kiedy dostęp do takich urządzeń był mocno ograniczony.

Badanie rezonansem magnetycznym jest bezbolesne i bezinwazyjne. Jednak wymaga od pacjenta nie poruszania się w jego trakcie. Jest to konieczne by otrzymany obraz był ostry i czytelny. Przy dłuższych badaniach może wiązać się to niestety z pewnym dyskomfortem. W takiej sytuacji zawsze należy poprosić o pomoc personel medyczny. Pacjent w każdej chwili ma możliwość naciśnięcia przycisku alarmowego.

Ból głowy może być chorobą samą w sobie, nie wynika wówczas z żadnej jednostki chorobowej i określa się go przymiotnikiem napięciowy. Jego przyczyna leży w stylu życia i wynikać może z braku snu, zmęczenia, głodu, niewygodnej pozycji w pracy, ale przede wszystkim z emocji.

Dość często okazuje się, że ból głowy jest objawem innej choroby, kiedy towarzyszyć może przeziębieniu, zapaleniu zatok, chorym zębom czy nadciśnieniu. Jednak może być spowodowany również przez poważne schorzenia, spośród których niektóre mogą zagrozić życiu i wymagają natychmiastowego leczenia:

– neuralgia nerwu twarzowego, która objawia się napadowymi bólami jednej strony twarzy

– zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, któremu towarzyszyć może sztywność karku, gorączka i nudności

– tętniak mózgu powodujący także wymioty, podwójne widzenie czy osłabienie kończyn

– wstrząs mózgu, który pojawił się po urazie głowy i towarzyszą mu zawroty, senność czy wymioty

– krwiak mózgu, który także spowodowany jest przez uraz, wywołuje bóle głowy i stanowi zagrożenie dla życia

– udar mózgu, potocznie określany wylewem, oprócz utratą przytomności, problemami z pamięcią, mową czy poruszaniem się, może również objawiać się bólami głowy

– guzy mózgu, które zwykle są główną przyczyną decyzji o badaniu, gdyż to ich najbardziej obawiają się pacjenci, neurolodzy także w pierwszej kolejności chcą wykluczyć to, co najgorsze.

Jednak przewlekły ból może być spowodowany przez schorzenie, które nie jest zlokalizowane w głowie, a mianowicie przez zmiany zwyrodnieniowe odcinka szyjnego kręgosłupa. Powodują one przykurcze mięśni i zaburzenia w przepływie krwi do mózgu, co może być przyczyną bólu w okolicach potylicy, np. w momencie odchyłu głowy do tyłu. Zwyrodnienia mogą prowadzić do modulacji worka oponowego, która ogranicza przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego. Skutkiem tego jest wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, a jeszcze w dalszej konsekwencji dolegliwości bólowe.

Niestety w Polsce tradycją jest zażywanie leków przeciwbólowych, bez wcześniejszej diagnozy bólu głowy. Ich nasilona reklama powoduje, że sięgamy po nie, bez wiedzy o skutkach ubocznych. W wyniku tego Polacy przodują w Europie w użyciu leków przeciwbólowych, które sprzedawane są bez recepty. Pewnie sytuacja byłaby inna, gdyby więcej osób zdawało sobie sprawę, iż mogą powodować poważne problemy zdrowotne związane z układem pokarmowym, krwionośnym czy skórą, a także wywoływać odczyny alergiczne.

Aby dokładnie zdiagnozować, co jest przyczyną częstych i uporczywych bólów głowy należy wykonać badanie za pomocą rezonansu magnetycznego. Jednym z takich miejsc, gdzie można to zrobić, jest warszawskie Centrum Rezonansu Magnetycznego Rex Medica. Wynik tego badania będzie pomocny dla lekarza specjalisty, np. neurologa, w przeprowadzeniu terapii.

Badanie głowy.

Dzięki badaniu głowy rezonansem magnetycznym można najbardziej dokładnie ocenić tkankę mózgową (uwidacznia istotę białą i szarą korową), struktury mózgowia (w szczególności tylnej jamy czaszki), układ komorowy, zbiorniki płynowe, struktury głębokie mózgu, a także wewnątrzczaszkowe odcinki nerwów czaszkowych.

Oddzielnie wykonywane jest badanie przysadki mózgowej, w każdym wypadku z podaniem kontrastu, której nie ocenia się podczas zwykłego badania głowy. Badanie to gwarantuje najlepszą ocenę stanu przysadki w płaszczyźnie czołowej, podczas którego lekarz opisujący może zaobserwować w jej obrębie zmiany ogniskowe i relacje z zatokami.

W badaniu tym urządzeniem widoczne są również sygnały z naczyń wewnątrzczaszkowych i zatok żylnych opony twardej (np. poprzecznej lub esowatej). Można zaobserwować pojedyncze torbiele lub ich duże grupy wzdłuż bądź na zatokach żylnych, które mogą być powodem wyżłobionych ubytków w kości potylicznej.

Za pomocą badania rezonansem, możemy również zobrazować m. in. kompleksy nerwowe w kątach mostowo-móżdżkowych i przewodach słuchowych wewnętrznych i to czy są one narażone na uciski oraz czy nie pojawiły się zmiany ogniskowe. Ocenie podlega znajdujący się w głowie błędnik błoniasty oraz narażone na zmiany patologiczne piramidy skroniowe i trąbki Eustachiusza.

Aparat pozwala na jak najbardziej dokładne zbadanie naczyń wewnątrzczaszkowych żylnych i tętniczych. Dzięki niemu możliwe jest wykrycie konfliktu naczyniowo-nerwowego i ocenienie tej relacji względem siebie, gdyż tłem dla naczyń krwionośnych jest tkanka mózgowa.

Badania odcinka szyjnego kręgosłupa.

W Rex Medica za pomocą rezonansu magnetycznego zbadać można odcinek szyjny kręgosłupa, którego zmiany często powodują bóle w części potylicznej, nasilające się przy odchyleniu głowy w przód lub do tyłu.

W przypadku, gdy boli połowa głowy, a ból przemieszcza się od czoła w kierunku pleców, trudno znaleźć przyczynę dolegliwości, dlatego mylony jest wtedy z migreną. Jeszcze trudniej postawić diagnozę, gdy występują bóle twarzy i drętwienie skóry (charakterystyczne dla zapalenia nerwu trójdzielnego) lub uczucie dławienia w gardle (zdarzające się także przy zawale serca). Zanim takie dolegliwości zostaną przypisane zwyrodnieniom lub przeciążeniom szyjnego kręgosłupa, bywają leczone jako schorzenia mózgowia, zatok, ucha środkowego, serca, a nawet jako zatrucia pokarmowe.

Zażywanie dużych ilości leków przeciwbólowych niestety nie wyeliminuje przyczyny przewlekłego bólu głowy, a odkładanie w czasie badania rezonansem magnetycznym oddala nas od poznania źródła dolegliwości. W przypadku niektórych schorzeń wywołujących ten ból czas gra kluczową rolę.

Link do zakładki nt. badania na stronie Centrum http://www.rexmedica.pl/rezonans-magnetyczny-glowy/