Czy warto wyjeżdżać poza granice naszego kraju, aby pracować w przemyśle wydobywczym? Oczywiście, że warto, ale też nie do każdego kraju. Jeśli bowiem spojrzymy na taki kraj jak Chiny, to nawet wysokie zarobki nie przekładają się na ryzyko, jakie jest związane z pracą w tamtejszych kopalniach z uwagi na bardzo niski poziom bezpieczeństwa i dbałości o to bezpieczeństwo. Jednakże Polacy wyjeżdżają do pracy w kopalniach poza granice naszego kraju.

Mowa tutaj zarówno o kierunku bardzo bliskim jak i znacznie dalszym. W tym pierwszym przypadku mowa jest oczywiście o kopalniach czeskich. Na pewno kuszą one sporymi zarobkami, co na pewno jest trudne do osiągnięcia w naszym kraju. W tym przypadku na pewno będziemy mówili o swego rodzaju masowych wyjazdach, w szczególności tych osób, które zamieszkują tereny przygraniczne.

Oferta pracy za granicą, jakich mało

Jednakże również kusząca, a nawet znacznie bardziej kusząca jest perspektywa wyjazdu do pracy w kopalniach australijskich. Oczywiście w tym przypadku możemy mówić o znacznie większych wymaganiach, a jednocześnie znacznie mniejszej ilości osób decydujących się na taki krok, aczkolwiek mamy z takim zjawiskiem do czynienia. Aby móc mówić o zagranicznym wyjeździe zarobkowym do kopalń w Australii, trzeba spełnić pewne wymagania. Oczywiście takim podstawowym warunkiem jest doświadczenie nabyte w polskich kopalniach i to najlepiej kilkuletnie.

Oprócz tego na sam start trzeba posiadać równowartość około 30 tysięcy złotych, aby móc do tej Australii zalecieć i tam się zakwaterować. Gra jednak warta jest świeczki, ponieważ wynagrodzenie za pracę w australijskich kopalniach otrzymuje się bardzo spore pieniądze. Z reguły Polacy wyjeżdżają tam na dwu lub trzyletni kontrakt, aczkolwiek z finansowego punktu widzenia na pewno jest to bardzo opłacalne. Nie ulega wątpliwości, że jedną z istotnych kwestii jest również, co najmniej dobra znajomość języka angielskiego, aczkolwiek jego nauka na pewno nie należy do zbyt trudnych i jeśli ktoś jest bardzo zdeterminowany, to na pewno poradzi sobie z tym problemem. Kopalnie australijskie są jednymi z najlepiej opłacalnymi na całym świecie i zasadniczo, jeśli komuś uda się znaleźć w nich zatrudnienie, to można powiedzieć, że złapał on przysłowiowo Pana Boga za nogi. Jest to na pewno bardzo opłacalna inwestycja.

Tekst powstał dzięki inspiracji znalezionej na stronie Agencja Zatrudnienia KS Service

Praca za granicą uratowała wielu Polaków przed bezrobociem lub życiem w ubóstwie, a wielu „młodym- zdolnym” umożliwiła wykorzystanie zdobytych kompetencji. Trend do opuszczenia kraju był napędzany statystykami: na tle Zachodniej Europy (a zwłaszcza Niemiec czy Wielkiej Brytanii) Polska wypadała jak ubogi kuzyn. I nie chodzi tu tylko o wysokość pensji, ale przede wszystkim o mniejszą siłę nabywczą (czyli w skrócie: stosunek zarobków do cen produktów). Według danych Forbes z 2013 r. siła nabywcza przeciętnego Niemca czy Francuza jest dwa razy większa od siły przeciętnego Polaka, natomiast siła nabywcza Brytyjczyka przewyższą polską 1,5 raza. Na dane można spojrzeć też bardziej optymistycznie. Podobny (albo nawet niższy) od Polski wynik osiągają Słowenia, Chorwacja, Grecja, Węgry czy nawet Czechy, Słowacja, Estonia. W regionie Europy Środkowo-Wschodniej możemy uchodzić zatem za prymusa. Wygląda na to, że kierunek emigracji zarobkowej trzeba dobrze przemyśleć, aby nie wpaść z deszczu pod rynnę.

Praca już nie czeka, konkurencja rośnie

Osoby planujące zarobkową emigrację powinny wziąć pod uwagę fakt, że czasy w którym zatrudnienie można było dostać „od ręki” odeszły w niepamięć. Na pewno pomógł w tym kryzys finansowy. Firmy zaczęły zwalniać a nie szukać pracowników. Zmiany szczególnie dotknęły ludzi młodych – ich bezrobocie wręcz poszybowało w górę: według danych Eurostatu (2012 r.) w Hiszpanii i Portugalii co druga osoba poniżej 25 roku życia jest bezrobotna. Część z nich, wzorem polskich rówieśników rozpoczęła poszukiwania zatrudnienia za granicą. Oznacza to, że chętnych do pracy w państwach mniej dotkniętych kryzysem będzie przybywać. Trzeba pamiętać też, że rządy państw uchodzących za „mlekiem i miodem płynące” tną socjalne przywileje np. zasiłki. Na reformę (w praktyce ograniczenie) „socjalu” zdecydowały się już Niemcy, Wielka Brytania, Finlandia, Dania.

Za granicą nie zawsze się opłaca

Do wszystkich kosztów związanych z emigracją trzeba doliczyć też koszty zawodowe i społeczne. Osoby, które szukają szczęścia za granicą często wykonują pracę poniżej swoich kwalifikacji, w międzyczasie dezaktualizują się ich kompetencje wyniesione np. ze studiów. W efekcie szanse na znalezienie pracy zgodniej z wyuczonym zawodem mogą szybko zmaleć, zwłaszcza jeżeli mowa tu np. o ekonomii czy nowych technologiach. – Aktualna wiedza to podstawa, dlatego osoby zatrudnione w sektorze IT mogą liczyć na regularne szkolenia, które pozwalają im uzupełniać wiedzę i utrzymać się w branży – mówi Weronika Florkowska z firmy PrimeSoft Polska. – Informatycy i programiści raczej nie mają problemów ze znalezieniem dobrze płatnej pracy w Polsce więc. w porównaniu z innymi grupami zawodowymi są w korzystnej sytuacji – dodaje Florkowska.

Wracamy, bo tęsknimy

Warto pamiętać też, że nawet emigracja z „wyboru” a nie „konieczności” wiąże się z określonymi kosztami społecznymi. Opuszczający kraj Polacy zostawiają tu często najbliższe osoby: rodzinę, znajomych, kolegów. Zapuszczenie korzeni w nowym miejscu może okazać się trudnym i czasochłonnym wyzwaniem. Według badań Instytutu Spraw Publicznych Polacy wyjeżdżali z kraju z powodów ekonomicznych, ale wracali do niego z przyczyn osobistych, głównie tęsknoty (36% respondentów, 2008 r.). Dlatego też dla wielu osób wyjazd z kraju jest nieopłacalny – i nie chodzi tu przecież tylko o kwestie finansowe.

PR
LA

Taką możliwość gwarantują przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ich celem jest ochrona osób, które w ciągu swego życia pracowały w różnych krajach – w taki sposób, aby mogły korzystać ze świadczeń nabytych w jednym kraju, przebywając już w innym.

Transfer nie obejmuje jedynie tzw. specjalnych świadczeń nieskładkowych, które są wpisane w załączniku do odpowiedniego rozporządzenia wspólnotowego na wniosek państw. Ponadto nie mogą być transferowane specjalne świadczenia porodowe i adopcyjne, które są wymienione w załączniku do odpowiedniego rozporządzenia wspólnotowego, świadczenia pomocy społecznej i medycznej oraz świadczenia dla ofiar wojny lub jej skutków. Ponadto w krajach członkowskich Wspólnoty, w których 1 maja 2010 r. weszły w życie nowe przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie są transferowane zaliczki z tytułu świadczeń alimentacyjnych.

Podstawowe dokumenty

Aby móc ubiegać się o transfer określonych świadczeń, wymagane jest złożenie konkretnych dokumentów. W przypadku transferu zasiłku dla osób bezrobotnych z krajów Unii Europejskiej jest to formularz U2 (dawniej E303). Jeśli osoba bezrobotna ubiega się o zasiłek z Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii, powinna złożyć w tym celu także formularz U2 (E303), natomiast jeśli będzie ubiegać się o świadczenia rodzinne, niezbędne będą formularze z serii E400. W przypadku świadczeń rodzinnych z krajów Unii Europejskiej także wymagane są formularze SED E400.

Instytucje związane z transferem i wypłatą świadczeń

Warto znać instytucje, do których należy się zwrócić, jeśli zamierzamy ubiegać się o wypłatę różnego rodzaju świadczeń. Oferują one bowiem także wsparcie merytoryczne, udzielają informacji, pomagają w uzyskaniu konkretnych dokumentów.

Instytucją odpowiedzialną za kwestie związane z pracą i świadczeniami dla osób bezrobotnych jest wojewódzki urząd pracy. Jeśli mamy zamiar ubiegać się o świadczenia rzeczowe związane z ochroną zdrowia, należy zwrócić się do Narodowego Funduszu Zdrowia. Pracownicy mają także prawo do szczególnych świadczeń w razie choroby lub macierzyństwa. Pracodawcy są zobowiązani do wypłacania podwładnym tych świadczeń. Oddziały ZUS-u są odpowiedzialne za wypłatę należnych świadczeń osobom pracującym na własny rachunek oraz pracownikom tzw. „małych” przedsiębiorstw, czyli zatrudniających do 20 pracowników, natomiast oddziały KRUS-u odpowiadają za wypłatę świadczeń w odniesieniu do rolników. Osoby, które ubiegają się o świadczenia rodzinne, mogą też zwrócić się do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej. W przypadku wypłaty emerytur i rent instytucją odpowiedzialną są wszystkie oddziały ZUS oraz oddziały wytypowane przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

Zasady transferu rent i emerytur

W przypadku rent z tytułu wypadku przy pracy lub też choroby zawodowej zasady ich nabywania i wypłaty regulują wewnętrzne ustawodawstwa państw, którym podlegamy w chwili wypadku przy pracy lub też w czasie wykonywania pracy, w której wyniku powstała choroba zawodowa.

Osoby, które pracując za granicą, nabyły prawo do tamtejszej emerytury, mogą transferować swoje świadczenie do Polski w sytuacji, gdy dany kraj jest objęty zasadami koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, pod warunkiem złożenia wniosku o transfer we właściwej instytucji zagranicznej lub też w ZUS-ie. Ten ostatni przekazuje bowiem wniosek o transfer do właściwej instytucji zagranicznej.

Niekiedy może się zdarzyć, iż pracowaliśmy w państwie, z którym Polska nie ma podpisanej umowy o zabezpieczeniu społecznym. W tej sytuacji, nabywając prawo do emerytury w tego rodzaju państwie obcym, należy pamiętać, iż świadczenie może być wypłacane tylko na zasadach określonych przepisami prawa obowiązującego w tym państwie. Co to oznacza w praktyce? Zdarzyć się może, że zgodnie z wewnętrznymi przepisami danego państwa renty i emerytury mogą być wypłacane wyłącznie na rachunki bankowe w danym państwie lub też wypłata danego świadczenia jest zawieszana w sytuacji wyjazdu za granicę.

Dodatkowych informacji, zwłaszcza w przypadku świadczeń dla osób bezrobotnych, które pracowały za granicą, można otrzymać pod numerem telefonu infolinii urzędu pracy – 19524 oraz na stronie www.zielonalinia.gov.pl.

Joanna Niemyjska (Zielona Linia)

PR

Mianem pracownika transgranicznego określa się osobę, która pracuje na własny rachunek lub też jest zatrudniona w państwie członkowskim innym niż państwo zamieszkania i do którego wraca każdego dnia lub co najmniej raz w tygodniu.

Ubezpieczenie pracownika transgranicznego

Gdzie w takiej sytuacji jest ubezpieczony pracownik transgraniczny? Obejmuje go ubezpieczenie zdrowotne w kraju, w którym aktualnie pracuje. Należy jednak przy tym pamiętać, że takiej osobie przysługuje pełen zakres świadczeń zdrowotnych zarówno w kraju zatrudnienia, jak i w kraju zamieszkania.

Zdarzają się niekiedy sytuacje, iż decyzja o pracy w sąsiednim kraju nie jest decyzją samego poszukującego pracy, ale wynika z faktu oddelegowania do oddziału firmy w innym kraju przez pracodawcę. W tej sytuacji, jeśli pracownik przygraniczny jest oddelegowany decyzją swojego pracodawcy, który świadczy usługi na terytorium tego samego lub też innego państwa członkowskiego, zachowuje swój status pracownika przygranicznego przez okres czterech miesięcy, nawet wtedy, gdy w tym okresie nie powraca codziennie lub raz w tygodniu do państwa zamieszkania.

Przepisy Unii Europejskiej dotyczące zabezpieczenia społecznego chronią pracowników przygranicznych w taki sam sposób jak inne grupy osób, do których mają zastosowanie powyższe przepisy. Co to oznacza? Przede wszystkim pracownik transgraniczny, poza ubezpieczeniem w kraju, w którym pracuje, ma prawo do świadczeń rodzinnych, w tym dla członków rodziny mieszkających w innym państwie. Ponadto taki pracownik będzie też otrzymywał oddzielną emeryturę z każdego państwa, w którym był ubezpieczony co najmniej rok.

„Podwójna rejestracja”

Termin ten w praktyce oznacza, iż pracownik transgraniczny ma prawo do rejestracji zarówno w państwie zamieszkania, jak i w państwie zatrudnienia. W jego przypadku pierwszeństwo obowiązków bezrobotnego istnieje w państwie zamieszkania, natomiast wypłata świadczeń za okres od trzech do pięciu miesięcy następuje na koszt państwa zatrudnienia.

Jak ustalić miejsce zamieszkania?

Aby móc korzystać z praw przysługujących pracownikowi transgranicznemu na mocy przepisów Unii Europejskiej, pracownik musi mieć ustalone miejsce zamieszkania. W celu jego ustalenia pod uwagę brane są określone czynniki, między innymi czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich, sytuacja rodzinna oraz więzi rodzinne, sytuacja mieszkaniowa, a przede wszystkim fakt, czy podana sytuacja ma charakter stały. Ponadto pod uwagę brana jest także specyfika wykonywanej pracy, zwłaszcza miejsce, w którym praca ta jest zwykle wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę. Oprócz tego znaczenie mają także: sytuacja rodzinna i więzy rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, a w przypadku studentów także źródło ich dochodu.  Bardzo ważne przy ustaleniu miejsca mieszkania jest też wskazanie państwa członkowskiego, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Na podstawie wskazanych wyżej czynników ustalany jest status pracownika transgranicznego, a tym samym ustalane są też prawa, które go dotyczą i obowiązują zarazem. Pracownik transgraniczny jest bowiem specyficznym typem pracownika, którego status i prawa regulują określone przepisy unijne.

Joanna Niemyjska (Zielona Linia)

Źródło: PR