Ale wróćmy do streszczenia akcji, która nieoczekiwanie zbacza z głównej ścieżki, jaką były relacje między bohaterami książki, a nigeryjskimi studentami, na wątek miłosny, rozwijający się wokół osoby, która też zupełnie nieoczekiwanie, bez swej woli i starań, staje się głównym punktem zainteresowań. Oto piękna, samotna, chora dziewczyna. Wzbudza zainteresowanie nie poprzez swe starania i dopominanie się pomocy, ale – paradoksalnie – swą niezwykłą skromnością, spokojem, milczącym uporem w dążeniu do wyznaczonego celu i dumną postawą afrykańskiej kobiety. Jej pojawienie się bardziej jeszcze zbliża nas do zrozumienia wagi problemu dyskryminacji afrykańskich kobiet, nie tylko w znaczeniu jednostkowym, ale ogólnospołecznym, kulturowym i cywilizacyjnym.
Warto na koniec zwrócić uwagę na jeszcze jedną postać: na kilkunastoletniego chłopaka, który pojawia się w połowie pierwszego tomu i towarzyszy nam do końca drugiego. Mówi językiem Hausa, polski język uważając za „tak trudne świergotanie głosami cykad i żab, że nie sposób zrozumieć”. Swej matki nie znał, chociaż mówi o niej: „tak piękna mogła być tylko moja matka”. Mimo sieroctwa ma naturę tak pogodną, że mógłby służyć za przykład i ożywia atmosferę swym logicznym, bezpośrednim i bezproblemowym podejściem do zawiłych życiowych dylematów „białego człowieka”. Jego wzruszający, przepełniony tęsknotą za kobiecym dotykiem wiersz o kochaniu, w którym czuć urok nigeryjskiej nocy i słychać echa dawnych pogańskich wierzeń, znajdzie Czytelnik w książce w przekładzie (jednak!) na język polski.

Ale książka nie jest o sprawach medycznych. I nawet nie jedynie o życiu dzieci leczonych. Wiele dzieci, o których pisze, mimo że ciężko chore, nie udało się przywieźć do Polski na leczenie i nie dlatego, że ich stan zdrowia na to nie pozwalał. Nie pozwalały przepisy. „Przepis” to tam taki głaz. Stoi na drodze nieużyteczny i zawadza. Obejść go nie sposób, bo wielki, przejść górą… trzeba by drabiny aż do nieba. No właśnie! To tak, jak z tym chłopcem ciężko chorym, jednym z tych, których historie opisuje – Przejechać przez granicę do Polski nie może, bo nie ma paszportu. Nie ma paszportu, bo zabrała mu go policja. Dlaczego mu go zabrała? Bo ukradł rower. Dlaczego nie wsadziła go do więzienia? Żeby nie zaraził innych w celi. Dlaczego nie chcą go przyjąć do szpitala? Bo nie ma paszportu? Dlaczego nie może być leczony w szpitalu więziennym? Bo w wiezieniu nie siedzi. Wiec co robić? Trzeba czekać na sprawę. A kiedy będzie sprawa? Jak sąd będzie miała czas. A kiedy będzie miał czas? Nie wiadomo. Ale on jest przecież ciężko chory! No, to co z tego? mam zacząć tłumaczyć od nowa? – To tylko streszczenie tego rozdziału, a tłumaczy wszystko. Ale autorka jest niezmordowana i nie sposób ją zrazić. Nie może zrozumieć logiki odpowiedzi. Ciągle pyta i ma nadzieję. Dążenie do zrozumienia przyczyn podobnych zachowań, do poznania kulis życia dzieci w wielkich domach dziecka i zakładach zamkniętych, towarzyszy jej cały czas, połączone z naiwnym zdziwieniem – że jest aż tak źle, – z czasem z równie naiwną, ale stale niesłabnącą nadzieją, że da się coś jednak zmienić, naprawić… Że może rozmowy, tłumaczenia pomogą. Nie pomagają. Dochodzi wreszcie do wniosku, że trzeba się temu przyjrzeć tak jakoś od środka, aby zrozumieć i może wtedy da się takiemu „felernemu dzieciakowi” (to też wyrażenie zaczerpnięte z cytowanych dialogów) pomóc. Wiec drąży. „Taką ma widać naturę”, jak szepczą ludzie. Stara się zbliżyć do dzieci ulicy, dostać do miejsc, gdzie „nieznośne dzieciaki” są od „normalnego” świata odizolowane. Udaje jej się w końcu dostać do więzienia i na dziecięcy oddział psychiatryczny. Dociera nawet do ostatniego ogniwa wędrówki dzieci, „na rozdzielnik”, gdzie przerzucane z domu do domu dziecko niczyje otrzymuje ostateczny przydział. I dalej – już jako „dziecko z przydziału”, i z „jakimś nawet nazwiskiem, bo przecież każdego jakoś trzeba nazwać” – ląduje w końcowej stacji, która czasami (ale tylko czasami, jak w konkretnym opisanym przypadku) okazuje się lepszą od poprzednich miejsc przymusowego pobytu, bo – i tu prawda najoczywistrza! – wszystko zależy od ludzi: bo kiedy już tak wielką poniewierkę dziecko ma za sobą, to gorsze jeszcze warunki można znieść, aby tylko z ludzkimi opiekunami.

Autorka pisze książkę dopiero w kilka lat po personalnych zmianach w Zarządzie Głównym Kongresu Polonii Kanadyjskiej, który uznał program leczenia dzieci ze wschodu za niepotrzebny i skreślił go ze spisu swej działalności. Pisze ją, aby utrwalić to, co widziała, czego była naocznym świadkiem. Książka, w formie papierowej, ukazała się nakładem Wydawnictwa „Marpress”.